Όλοι μας όταν ήμασταν παιδιά κάναμε όνειρα. Όνειρα για το ταξίδι της ζωής. Βιαζόμαστε να μεγαλώσουμε για να ζήσουμε αυτά που θέλαμε. Λίγοι το κατάφεραν. Οι πολλοί, σιγά σιγά, έθαψαν τα παιδικά τους όνειρα στα σωθικά τους για να μην ακούνε τις φωνές τους. Δικαιολογίες πολλές. Η άδικη κοινωνία, τα λεφτά, η προδοσία μιας αγάπης κλπ. Μα η αλήθεια ήταν άλλη. Η αλήθεια είναι η έλλειψη από τη ζωή μας δυο λέξεων που μας τις έμαθαν αλλά με κρυμμένο το αληθινό τους νόημα για να μας παραμυθιάσουν και να μην πονάμε. ΤΡΕΛΑ και ΤΙΜΗΜΑ. Ποιος είναι ο γνωστικός που θέλανε να γίνουμε; Αυτός που κάνει εκείνο που λένε οι πολλοί. Αυτός που ακολουθεί το χαραγμένο από τους προηγούμενους δρόμο. Αυτός που δεν αναστατώνει με καινούριες, αναπόδειχτες ακόμα απόψεις, τον αποδεκτό από τους πολλούς τρόπο ζωής. Αν τολμούσες το διαφορετικό, αν ξέφευγες από τους κανόνες, αν ήθελες να πέσεις με τα μούτρα σε άγνωστα νερά, αν δεν σε ένοιαζαν οι πληγές απ’ τα πεσίματα και τις συγκρούσεις σου σε αδιαπέραστους τοίχους, ήσουν τρελός. Κι αναρωτιέμαι: Και τι νόημα έχει μια ζωή που θα φτάσεις στο τέλος της με ένα σώμα χωρίς πληγές αλλά με μια καρδιά πληγωμένη; Ο γνωστικός, δεν πηγαίνει σε δρόμους άγνωστους, δεν κινδυνεύει να πληγωθεί μεν αλλά ΔΕΝ ΖΕΙ δε. Και η καρδιά ξεσκίζεται από τον πόνο που της προκαλούν τα θαμμένα σου παιδικά όνειρα. Ο Καζαντζάκης είπε «τον κόσμο τον πάνε μπροστά οι κουζουλοί». Κουζουλό λένε οι πολλοί αυτόν που βγαίνει από τη σπηλιά της προσωπικής του ασφάλειας για να πραγματώσει τα όνειρά του. Κάτι μέσα του όμως του φωνάζει ότι, δεν είναι κακό αν γλιστρήσει και πέσει ακόμα και μέσα στα σκατά γιατί έτσι θα μάθει να εκτιμάει την μυρωδιά του τριαντάφυλλου. Ότι δεν είναι κακό αν φάει ένα δυνατό χαστούκι απ’ τη ζωή γιατί έτσι θα μάθει να εκτιμάει τη δύναμη και την αξία των χαδιών της. Ότι η αποτυχία τού μαθαίνει το σωστό δρόμο αλλά και η προδοσία του μαθαίνει τη δύναμη της αγάπης. Κι έτσι πολλές φορές πέφτει και πληγώνεται και ξανασηκώνεται και προχωράει, ανακαλύπτει, μαθαίνει, ΖΕΙ. Και ο γνωστικός; Αυτός παραπονιέται γιατί η ζωή τού φέρθηκε άσχημα, δεν τολμάει να βγει από τη σπηλιά του και φοβάται να πεθάνει γιατί ξέρει ότι, όσο χρονών κι αν είναι, δεν έχει ζήσει. Τι μας έμαθαν όμως για το τίμημα; Πως το τίμημα είναι η ποινή που πρέπει να υποστείς, να πληρώσεις, όταν αναζητάς να ξεφύγεις από τη «λογική ζωή». Πως το τίμημα είναι κάτι που πονάει, ζορίζει, κουράζει, βασανίζει. Πως είναι φυσιολογικό να μην θέλεις να το «πληρώσεις» μια και «μεγάλα καράβια, μεγάλες φουρτούνες». Και τέλος, γιατί να «πληρώσεις» για κάτι που στο τέλος μπορεί και να μην το καταφέρεις, να μην το αποκτήσεις; Ποια είναι η αλήθεια όμως; Η λέξη τίμημα προέρχεται από το «τιμώ» και δεν είναι πόνος. Είναι η δέσμευσή σου να τιμήσεις τις επιλογές σου. Είναι η απόφασή σου να χάσεις κάτι μικρότερης αξίας, προκειμένου να κερδίσεις κάτι σημαντικό για σένα. Αυτός είναι και ο λόγος που όσοι κατακτούν τα όνειρά τους δεν λένε ΠΟΤΕ «το πλήρωσα όμως πολύ ακριβά». Για παράδειγμα, τα παιδιά που χάνουν διασκεδάσεις για να διαβάσουν και να πάρουν το πτυχίο τους, χάνουν κάτι που είναι μικρής αξίας για την υπόλοιπη ζωή τους και κερδίζουν κάτι σημαντικό. Οι αποτυχημένοι της ζωής, οι γνωστικοί που κοιτάνε υποτίθεται το συμφέρον τους, φοβούνται μήπως χάσουνε αυτά που έχουν και έτσι δεν πληρώνουν το τίμημα για το σημαντικό. Δεν τιμούν (δεν πληρώνουν το τίμημα) τα θέλω και τα όνειρά τους γιατί αυτοί δεν είναι «κουζουλοί». Αν ακουμπάνε την ψυχή σου αυτές οι σκέψεις ενός «κουζουλού», άκου και τη συνέχεια. Σου είπανε ψέματα πως είσαι λίγος. Πως «δεν είναι για σένα αυτά». Πως δεν αξίζει να παλέψεις, να προσπαθήσεις, να τα δώσεις όλα, γιατί στο τέλος είναι βέβαιο ότι θα χάσεις και θα απογοητευτείς. Σου είπανε ψέματα πως δεν γίνονται τα όνειρα πραγματικότητα. Πως είναι καλύτερα να κάθεσαι στ’ αυγά σου γιατί αλλιώς θα πονέσεις. Πως «ο καναπές» μπορεί να μην σε πηγαίνει πουθενά αλλά είναι μαλακός και δεν πονάει. Αυτός έχει τον μεγαλύτερο πόνο. Τον πόνο μιας χαμένης ζωής… Σου είπανε ψέματα πως δεν υπάρχει αγάπη και κοίταξε να βολευτείς με ό,τι βρεις. Πως άμα δίνεις στο τέλος εσύ θα είσαι ο χαμένος. Πως ο κόσμος είναι κακός και κρατήσου μακριά του για να μην σε πληγώσει. Κλείσε τ’ αυτιά σου. ΟΛΑ αυτά είναι ψέματα. Ανακάλυψε την ομορφιά σου και το μεγαλείο σου που δεν στο έδειξε κανείς. Πίστεψε σε ‘σένα και στα όνειρά σου. ΞΕΒΟΛΕΨΟΥ και πάμε να μπούμε στο δρόμο της ζωής βγαίνοντας από τη μούχλα του θανάτου. ΜΠΟΡΟΥΜΕ!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Αντώνης Καλογήρου ΥΓ. Σε περιμένω το Σάββατο…    

Μια ιστορία, από το βιβλίο του Alan Cohen, “Μια βαθιά ανάσα ζωής”: “Στην ταινία “Ο ηλίθιος κι ο πανηλίθιος” παρουσιάζονται οι περιπέτειες δύο γκαφατζήδων που διασχίζουν τη χώρα ψάχνοντας τα κορίτσια των ονείρων τους. Μετά από πολλές απογοητεύσεις, οι δύο φίλοι ξεμένουν σ’ έναν ερημικό δρόμο. Ξαφνικά ένα λεωφορείο με κάτι απίθανες γυναίκες με μπικίνι σταματάει πλάι τους. Τρεις κουκλάρες κατεβαίνουν από το λεωφορείο και η μία τούς χαιρετάει: “Γεια! Κάνουμε μια περιοδεία διαφημίζοντας το λάδι μαυρίσματος Hawaiian Tropic και ψάχνουμε για δύο άντρες που να μπορούν να ταξιδεύουν μαζί μας και να μας αλείφουν με λάδι πριν από τις επιδείξεις μας”. Ύστερα ανοιγόκλεισε προκλητικά τα βλέφαρά της και ρώτησε με νόημα: “Μήπως ξέρετε πού θα μπορούσαμε να βρούμε αυτούς τους άντρες;” Ο ένας από τους δύο τύπους χαμογέλασε και είπε: “Ναι, αμέ! Τρία μίλια πιο κάτω υπάρχει μια μικρή πόλη!” Απογοητευμένα τα κορίτσια ξανανέβηκαν στο λεωφορείο και έφυγαν αφήνοντας τους δύο φίλους μέσα στη σκόνη. “Για κοίτα, ρε Χάρι”, λέει ο ένας όλο παράπονο. “Όλα τα κελεπούρια σε άλλους τυχαίνουν”.” Για να μην τυχαίνουν τα κελεπούρια μόνο στους άλλους, “Κάνε τη γνώση πράξη”. Βένα Καλογήρου  

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Οι σκέψεις του Τάσου Παπαχρήστου για το σεμινάριο “Κάνε τη γνώση πράξη”[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_video link=”https://youtu.be/yp8YOqI-psQ”][vc_empty_space height=”60″][/vc_column][/vc_row]

Όλοι μας μεγαλώσαμε, χωρίς να το καταλάβουμε, με το σταδιακό εγκλεισμό μας στα κλουβιά των «πρέπει». Όλοι μας μεγαλώσαμε άριστα εκπαιδευμένοι με το τι πρέπει να κάνουμε για να πετύχουμε στο γάμο μας, στη δουλειά μας, στον κοινωνικό περίγυρο, σαν γονείς και σε τελική, τι πρέπει να κάνουμε για να γίνουμε ευτυχισμένοι. Είναι όμως όλα αυτά τα «πρέπει» η αλήθεια; Άραγε μας έμαθε κανείς πως η ζωή εξελίσσεται και συνεπώς αλλάζει συνεχώς η πραγματικότητα; Πως κάποτε τα «πρέπει» που μας έμαθαν μίλαγαν για τον κύρη και αφέντη και την νοικοκυρά-μάνα και τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους ώστε ο γάμος να είναι επιτυχημένος; Στη σημερινή πραγματικότητα αυτά τα «πρέπει» μπορούν να δημιουργήσουν ένα ευτυχισμένο ζευγάρι; Κάποτε τραγουδούσαν όλοι «Αχ Βαλεντίνα, όπως πας σε λίγα χρόνια θα φορέσεις παντελόνια…». Σήμερα δεν είναι για γέλια αυτή η ξεπερασμένη πραγματικότητα; Μήπως λοιπόν κάποια από τα «πρέπει» που οφείλω να κάνω για να δημιουργήσω μια ευτυχισμένη σχέση είναι το κλουβί μου και οφείλω να βγω απ’ αυτό; Μας μάθανε (άλλο κλουβί), πως αν δουλέψω σκληρά θα πετύχω. Και τότε όλοι αυτοί που δουλεύουνε από το πρωί μέχρι το βράδυ γιατί δεν πετυχαίνουν; Μα γιατί δεν έχουν ένα πανεπιστημιακό πτυχίο. Και τότε όλα αυτά τα νέα παιδιά με τα πτυχία γιατί δεν βρίσκουν μια αξιοπρεπή δουλειά και ξενιτεύονται; Μας μάθανε (άλλο κλουβί) πως αν βάζω στην άκρη τις δικές μου ανάγκες και τα θέλω μου και ασχολούμαι με το να καλύπτω τις ανάγκες των άλλων τότε θα είμαι αγαπητός απ’ όλους. Τότε γιατί είμαι γεμάτος θυμό και απογοήτευση που οι άλλοι δεν εκτιμούν αυτή μου την συμπεριφορά; Μας μάθανε ένα σωρό τι «πρέπει» να κάνω για να είμαι ευτυχισμένος. Μα πού έχει κρυφτεί αυτή η περίφημη ευτυχία και δεν την βρίσκω; Μήπως αν ακολουθήσω κάποιον άλλο δρόμο, που δεν μου τον έχει δείξει κανείς μέχρι τώρα, τελικά φτάσω εκεί που είναι κρυμμένη η ευτυχία; Ο Αϊνστάιν είχε πει: «δεν μπορείς να λύσεις το πρόβλημα με το μυαλό που το δημιούργησε».  Αν ισχύει αυτό, τότε πρέπει να βγω από τα κλουβιά των «πρέπει» μου και να λειτουργήσω αλλιώς. Δηλαδή να αλλάξω νοοτροπία (τρόπο λειτουργίας του νου)!!! Σήμερα, οι περισσότερες από αυτές τις σκέψεις κυριαρχούν στο μυαλό των πολλών που συνειδητοποιούν ότι η ζωή τους βρίσκεται σε κάποιο αδιέξοδο, ίσως και σε τέλμα. Αυτός είναι και ο λόγος που όλο και περισσότεροι ψάχνονται είτε παρακολουθώντας κάποια σεμινάρια είτε διαβάζοντας σχετικά βιβλία είτε με όποιον άλλον τρόπο μπορούν. Και εκεί, οι περισσότεροι συναντάνε και ένα άλλο αδιέξοδο. Πώς αυτά που έμαθα (με τον όποιο τρόπο) μπορώ να τα κάνω πράξη; Πώς μετατρέπεται η θεωρία σε καθημερινή εμπειρία; Γιατί ενώ το θέλω βιώνω αδυναμία να το κάνω; Οι πιο πάνω σκέψεις και διαπιστώσεις με οδήγησαν στη δημιουργία του διήμερου σεμιναρίου «ΚΑΝΕ ΤΗ ΓΝΩΣΗ ΠΡΑΞΗ». ΝΑΙ, υπάρχει τρόπος, όλα όσα έχεις μάθει, να τα κάνεις πράξη και είναι και σχετικά εύκολος αρκεί να το αποφασίσεις και να τον εφαρμόσεις βήμα με βήμα. Θεώρησα τόσο σημαντικό για τη ζωή μας αυτό το σεμινάριο που αποφάσισα να το προσφέρω στους αποφοίτους των σεμιναρίων μας σχεδόν δωρεάν (20 €) ώστε το οικονομικό να μην μπορέσει να σταθεί εμπόδιο σε ΚΑΝΕΝΑΝ. Μην το χάσεις, είναι ευκαιρία ζωής. Αντώνης Καλογήρου    

Κι αν έχεις και κουβαλάς μέσα στο νου σου γνώση πολλή, αξιοθαύμαστη και μεγάλη, τι θα μπορούσε άραγε να σε ωφελήσει αν δεν είχες καταφέρει να βρεις τον τρόπο να την κάνεις δράση, να την κάνεις πράξη, να την κάνεις εμπειρία και να την βιώσεις; Είναι σα να γνωρίζεις τα πάντα για την ωραιότερη γεύση που υπάρχει για σένα -γλυκό ή φαγητό- να έχεις τις καλύτερες συνταγές αλλά ποτέ να μην το έφτιαξες για να το απολαύσεις. Είναι σα να γνωρίζεις τα πάντα και να έχεις μελετήσει πολύ γύρω από το ωραιότερο συναίσθημα που υπάρχει. Τον έρωτα, την αγάπη. Αλλά τελικά να μην μπαίνεις στη δράση να τα δημιουργήσεις στην καθημερινότητά σου. Έχουμε όλοι συσσωρεύσει μέσα μας τόση γνώση… Πώς όμως κάνεις την γνώση πράξη; Υπάρχει τρόπος να γίνει εύκολα; Ναι! Βένα Καλογήρου    

Κάποτε είχα διαβάσει για ένα κοινωνικό πείραμα*. Ένας βιολιστής σε σταθμό του μετρό της Ουάσινγκτον έπαιξε για 45 περίπου λεπτά Μπαχ. Οι περισσότεροι τον προσπέρασαν αδιάφοροι, κάποιοι στάθηκαν να τον ακούσουν για λίγο για να ακολουθήσουν αμέσως μετά το πλήθος που βιαζόταν να πάει στη δουλειά του. Μόνο ένα μικρό παιδί έμεινε, μέχρι η μητέρα του να το σπρώξει με το ζόρι για να φύγουν. Μετά από 45 λεπτά μαγείας σε ένα πολυσύχναστο σταθμό, 20 μόνο άνθρωποι στάθηκαν για λίγο και τα “έσοδά” του ήταν μόλις 32 δολάρια. Ο βιολιστής ήταν ο Joshua Bell ένας από τους πιο ταλαντούχους σύγχρονους βιολιστές, το βιολί με το οποίο έπαιξε – ένα Στραντιβάριους – κοστίζει πάνω από 3,5 εκατομμύρια ευρώ(!!!). Δύο μέρες πριν είχε δώσει μια παράσταση στη Βοστόνη, η οποία (ας μου επιτραπεί η αγγλική έκφραση) ήταν sold out με μέσο κόστος εισιτηρίου 100 δολάρια. Είχα ακούσει πάρα πολλές φορές τη φράση “άδραξε τη μέρα”. Είχα ακούσει πολλές φορές τη φράση “ζήσε τη στιγμή”. Πότε το είχα κάνει πράξη; Δεν θα πω “ποτέ” γιατί είναι ψέμα. Λίγες φορές είναι η απάντηση. Όταν όλες οι συνθήκες ήταν ιδανικές. Όταν δεν σκεφτόμουν τη δουλειά, δεν είχα να τρέξω σπίτι για να βγάλω το σκύλο βόλτα, όταν ήμουν σε διακοπές, δεν είχα Ακαδημία, σεμινάριο, διάβασμα, να βάλω πλυντήριο, να λούσω τα μαλλιά μου, κλπ κλπ κλπ. Αυτό δεν σημαίνει “ζω τη στιγμή”. Αυτό σημαίνει “επιτρέπω στις συνθήκες να ελέγχουν τη στιγμή μου”. Πόσες υπέροχες φράσεις έχουμε ακούσει; Φράσεις που μας άρεσαν και θα θέλαμε να κάνουμε κομμάτι της καθημερινότητάς μας; “Πρέπει να πίνεις 8 ποτήρια νερό την ημέρα”. “‘Ο,τι δίνεις, παίρνεις”. “Νους υγιής εν σώματι υγιεί”… Πόσο δύσκολο, ή εύκολο, είναι να τις εφαρμόσουμε; Για μένα η απάντηση είναι απλή: Όταν αποφασίσεις ότι θέλεις να το κάνεις πράξη! Όταν η απόφαση βγει από την καρδιά σου, από την ψυχή σου και όχι από το μυαλό σου. Ακούγεται τόσο απλό. Κι όμως δεν είναι. Πάρα πολλές φορές μπερδευόμαστε και πιστεύουμε ότι μια απόφαση είναι της καρδιάς, ενώ είναι του μυαλού μας. Πριν μερικές μέρες στην Πράγα, κάνοντας βόλτα στο κάστρο αργά το απόγευμα, όταν όλοι σχεδόν οι τουρίστες είχαν φύγει, άκουσα έναν μουσικό να παίζει. Αυτοσχεδίαζε με την ηλεκτρική του κιθάρα στο ρυθμό ενός τέμπο. Ήταν πραγματικά υπέροχος! Αφού του άφησα κάποια χρήματα στάθηκα στην άκρη για να τον απολαύσω. Όλο το γκρουπ πέρασε από μπροστά μας. Κάποιοι στάθηκαν για λίγο σχολιάζοντας τη μουσική του, κάποιοι άφησαν χρήματα, κάποιοι απλά συνέχισαν. Απόλυτα συνειδητά, με απόφαση από την καρδιά και όχι από το μυαλό μου, έμεινα εκεί. Απόλαυσα αυτό τον υπέροχο μουσικό. Επέτρεψα στη μαγεία του να με συνεπάρει. Έδιωξα τους φόβους και τα πρέπει και ήμουν εκεί, στη στιγμή. Η ζωή είναι στο εδώ και τώρα. Ούτε στο πριν, ούτε στο μετά. Έμαθα να ακούω την καρδιά μου. Έμαθα να διώχνω τις ανασφάλειες του μυαλού. Είναι δύσκολο. Είναι εύκολο. Είναι ό,τι εσύ θέλεις να είναι. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι …μαθαίνεται! Αγάπη Καλογήρου *Διαβάστε για το πείραμα στο άρθρο της Ουάσινγκτον Ποστ: https://goo.gl/2Ygx3r    

Είναι φαινομενικά αντιφατικός ο χαρακτηρισμός «μορφωμένος-αμόρφωτος», καθώς κάποιος που είναι μορφωμένος δεν μπορεί να είναι και αμόρφωτος ταυτόχρονα. Εν αρχή,  σε αυτό που μπορεί να συμφωνήσουμε όλοι είναι πως μία γνώση αποκτά αξία όταν γίνεται πράξη. Σήμερα βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου η γνώση δίνεται απλόχερα. Ο καθένας μπορεί να έχει πρόσβαση σε οποιαδήποτε σχεδόν πληροφορία. Η χρήση του Ίντερνετ έχει εκτινάξει αυτή τη δυνατότητα στα ύψη. Αυτή η ευκολία να κατέχουμε τη γνώση, σε σχέση με το βομβαρδισμό πληροφόρησης που δεχόμαστε, μας έχει φέρει σιγά σιγά μπροστά σε μια θεοποίηση της γνώσης (της διανόησης). Η γνώση είναι απαραίτητο στοιχείο στην εξέλιξη όλων. Είναι απαραίτητη όπως το νερό στον ανθρώπινο οργανισμό. Όπως το νερό για να μας βοηθήσει πρέπει να μπει στον οργανισμό δηλαδή πρέπει να το πιούμε, έτσι και η γνώση για να μας βοηθήσει θα πρέπει να την εφαρμόσουμε. Κάποτε ο Ηγεσίας ζητούσε επίμονα από το Διογένη να του δανείσει μερικά από τα συγγράμματά του, για να κατανοήσει καλύτερα ένα θέμα που τον απασχολούσε και να πλουτίσει τις γνώσεις του. Ο Διογένης γενικά αντιστεκόταν, αλλά κάποια στιγμή ήρθε η ώρα να συζητήσουν το θέμα. Τότε ο Διογένης είπε στον Ηγεσία ποια ήταν η αιτία που δεν του έδινε τα συγγράμματα. «Ανόητος είσαι Ηγεσία. Τα ζωγραφικά σύκα δεν τα θέλεις, προτιμάς τα αληθινά, την άσκηση όμως την αληθινή την παραμελείς και στρέφεσαι σε αυτήν που είναι γραμμένη». Ο αναλφαβητισμός, όπως το λέει και η λέξη, δηλώνει την παντελή άγνοια της γραφής και της ανάγνωσης, όσο μπορεί να συμβαίνει αυτό στην εποχή μας, ενώ ο λειτουργικός αναλφαβητισμός δηλώνει έλλειψη μεγάλης ή μικρής ικανότητας να χρησιμοποιεί το άτομο τις γνώσεις που παρέχει η κοινωνική ζωή και να τις μεταχειρίζεται. Να αξιοποιεί δηλαδή τις γνώσεις που αποκτάει μέσω της γραπτής και της προφορικής αποτύπωσης του λόγου και μέσω αυτού των πληροφοριών που κατέχει. Με βάση τον ορισμό της UNESCO (1978) που αποδέχεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (1987) o «λειτουργικός αναλφαβητισμός ορίζεται ως απώλεια της ικανότητας ενός ατόμου, που έχει παρακολουθήσει την υποχρεωτική εκπαίδευση, να κατανοεί με επάρκεια τον προφορικό και γραπτό λόγο, να διατυπώνει με σαφήνεια τη σκέψη του, να κάνει αφαιρετικούς συνειρμούς, να αναπτύσσει κριτική σκέψη, να εκμεταλλεύεται ευκαιρίες για βελτίωση των γνωστικών του δεξιοτήτων». Τους τελευταίους αιώνες έχουμε διαιρέσει τον άνθρωπο σε δύο κομμάτια. Χωρίσαμε τη γνώση του ανθρώπου από την ουσία του, από τις αξίες του, από τα υπερβατικά ενδιαφέροντά του. Η γνώση απομονώθηκε, περιορίσθηκε σ’ ένα ειδικό δοχείο που λέγεται εγκέφαλος. Αυτό το δοχείο κατέληξε να θεωρείται σαν ένα κουτί με εργαλεία: παίρνουμε από μέσα του το τάδε ή το δείνα εργαλείο για να κάνουμε μια συγκεκριμένη δουλειά. Δεν υπάρχει πια η ενότητα του ανθρώπου και της γνώσης του. Υπάρχουν μόνον εξειδικευμένα εργαλεία για εξειδικευμένες εργασίες. Σ’ αυτό το σημείο η γνώση γίνεται απλή πληροφορία. Ιδιαίτερα σε μια εποχή που η γνώση φαίνεται να έχει διαζευχθεί ολότελα από τη ζωή. Αν οι κατάλληλες γνώσεις είναι απαραίτητες για τη συνοχή της ζωής ενός ανθρώπου, βγαίνει αναγκαία το συμπέρασμα ότι η αποστέρηση των ανθρώπων από τέτοιες γνώσεις μπορεί να γίνει πηγή σύγχυσης και αποδιοργάνωσης στη ζωή τους. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς οξυδερκής παρατηρητής για ν’ αντιληφθεί ότι αυτό ακριβώς συμβαίνει σήμερα. Οι νέοι άνθρωποι (κι όχι μόνον αυτοί) είναι χαμένοι, μπερδεμένοι και αλλοτριωμένοι, επειδή δεν διαθέτουν τις κατάλληλες γνώσεις για να τους καθοδηγούν δεν έχουν πυξίδα, δεν έχουν την αίσθηση ότι υπάρχει ένα κέντρο που θα έδινε νόημα στο γύρω τους κόσμο. Αντί γι’ αυτό εφοδιάζονται με τυποποιημένες πληροφορίες και ξερά δεδομένα, με μια ειδημοσύνη που συχνά διαπιστώνουν ότι είναι απρόσφορες γνώσεις. Η αισθητηριακή γνώση και η λογική γνώση διαφέρουν ποιοτικά μα ωστόσο δεν είναι ξεκομμένες η μία από την άλλη, αλλά είναι ενωμένες στη βάση της πράξης. Αυτό που έχουμε αντιληφθεί με τις αισθήσεις μας, δεν μπορούμε να το κατανοήσουμε άμεσα, και, μόνο αυτό που έχουμε κατανοήσει, μπορούμε να το αντιληφθούμε με βαθύτερο τρόπο. Η αισθητηριακή αντίληψη δεν μπορεί να λύσει παρά το πρόβλημα των εξωτερικών όψεων των φαινομένων· το πρόβλημα της ουσίας δεν μπορεί να λυθεί παρά μόνο από τη θεωρία. Η λύση των προβλημάτων αυτών δεν μπορεί να επιτευχθεί κατά κανένα τρόπο έξω από την πρακτική. Κανένα φαινόμενο δεν μπορεί να γνωρίσει ο άνθρωπος αν δεν έρθει σε επαφή μ’ αυτό, χωρίς δηλαδή να ζήσει (να παραδοθεί στην πρακτική) στον ίδιο το χώρο μέσα στον οποίο εκδηλώνεται το φαινόμενο αυτό. Αν θέλουμε να αποκτήσουμε γνώσεις, πρέπει να πάρουμε μέρος στην πράξη που μετασχηματίζει την πραγματικότητα. Όποιος θέλει να μάθει τι γεύση έχει η μπανάνα, πρέπει απλώς να φάει μία μπανάνα. Η πηγή όλων των γνώσεων βρίσκεται στα ερεθίσματα που δέχονται από τον αντικειμενικό εξωτερικό κόσμο τα αισθητηριακά όργανα του ανθρώπου, μέσα από τις αισθήσεις, τις άμεσες εμπειρίες και τα βιώματα. Οι Κινέζοι έχουν ένα παλιό γνωμικό: «Αν δεν χωθούμε στη φωλιά της τίγρης πως θα μπορέσουμε να πιάσουμε τα μικρά της;». Αυτό το γνωμικό ισχύει και για την ανθρώπινη πρακτική και στον ίδιο βαθμό, για τη θεωρία της γνώσης. Γνώση ξεκομμένη από την πράξη είναι αδιανόητη. Αλέξιος Βανδώρος    

Κοιτάζοντας το Grand Canyon, έναν εκπληκτικό γεωφυσικό σχηματισμό, σε πιάνει δέος από το μέγεθός του και από τη μικρότητα του ανθρώπου μπροστά στο μεγαλείο της φύσης. Από την άλλη όμως μόλις είχα περπατήσει το “skywalk”, ένα ανθρώπινο τεχνολογικό θαύμα που επιτρέπει να περπατάμε πάνω σε ένα πεταλοειδές από μπαλκόνια μερικές χιλιάδες μέτρα στον αέρα πάνω από το φαράγγι. Το γυάλινο δάπεδο αποτελεί μία άσκηση φόβου καθώς κυριολεκτικά πατάω στον αέρα με το κενό από κάτω. Αν και έχω κάνει κάτι παρόμοιο παλιότερα στο Τορόντο και στη Σαγκάη μέσα σε ουρανοξύστες, αυτή η εμπειρία ήταν διαφορετική. Η αντιδιαστολή φύσης και ανθρώπινης κατασκευής, καθώς και το τεράστιο υψόμετρο αποτελούν παράγοντες έξτρα φόβου. Έχω υψοφοβία από μικρός και την καταπολεμάω σταδιακά, όπως για παράδειγμα με την κάθοδό μου προχθές από μία γυάλινη τσουλήθρα κυριολεκτικά κρεμάμενη στον αέρα ανάμεσα σε δύο ορόφους του ουρανοξύστη OYE Skyscape στο Λος Άντζελες. Γράφοντας αυτές τις γραμμές συνειδητοποιώ ότι είναι 12.00 το μεσημέρι, ημέρα Πέμπτη, δηλαδή 21.00 στην Ελλάδα όπου οι αγαπητοί συμμαθητές μου ολοκληρώνουν το τελευταίο μάθημα της ακαδημίας του “Φόβου”. Σκάω ένα χαμόγελο μόνος μου για αυτό το “τυχαίο” γεγονός και απολαμβάνω άλλο ένα θαύμα! Μάλλον ήταν ο δικός μου δρόμος να ολοκληρώσω έτσι αυτή την τρίμηνη πορεία της ακαδημίας. Πριν πατήσω στο γυάλινο δάπεδο, σφίγγω ασυναίσθητα τη γροθιά μου και ψιθυρίζοντας το “ναι μπορώ”, περπατάω όλο το πέταλο απολαμβάνοντας μία θέα μοναδική που χρειάστηκε εκατομμύρια χρόνια για να δημιουργηθεί. Νιώθω ευλογημένος που 15 χρόνια πριν ξεκίνησα τα αρχιτεκτονικά ταξίδια, μοιραζόμενος το πάθος μου με άλλους ανθρώπους μέσω του ArchiTravel (www.architravel.com). Γιατί μία εξαιρετική εμπειρία, όταν τη ζεις μαζί με άλλους ανθρώπους, γνωστούς και αγνώστους, με κοινά ενδιαφέροντα, έχει ακόμα περισσότερη αξία και ουσία! Στο νου μου ήρθε ένα αγαπημένο μου ρητό: “Ο κόσμος είναι ένα βιβλίο, και όσοι δεν ταξιδεύουν έχουν διαβάσει μόνο την πρώτη σελίδα…” Αλέξιος Βανδώρος